Stressklachten

We hebben dezelfde genen als de jager en verzamelaar van 10.000 jaar geleden. Maar ons leven is wezenlijk anders geworden. We leven met aanhoudende stress, leven niet meer met de natuurlijke cyclus en missen het vangnet en de ondersteuning van een hechte sociale gemeenschap. We moeten noodzakelijkerwijs zelf een anker scheppen met momenten van rust en echte ontspanning voor het lichaam en zelf richting geven aan ons leven om ons niet te verliezen in de waan van de dag.

De vecht-vlucht of bevries-reactie: een automatische reactie op stress

Ieder mens kent momenten van stress in zijn of haar leven. Dat is normaal. Het is ook normaal dat je daar fysiek op reageert. In eerste instantie heeft het lichaam daarvoor een automatisch systeem. Zoals je maag automatisch aan de slag gaat met het voedsel dat je eet, zo gaat het lichaam ook automatisch aan de slag met stress dat op je pad komt. Dit systeem is een verdedigingsmechanisme dat in een noodsituatie in werking treedt en waarmee het lichaam zich instelt op vechten, vluchten (of bevriezen/verkrampen). Het wordt ook wel de ‘vecht-vlucht-reactie’ genoemd. Bij langdurige stress zien we ook stressgedrag ontstaan. Je bent er als het ware aan gewend geraakt om op een bepaalde manier met stress (-factoren) om te gaan.

Het lichaam kent weinig nuance in haar automatische reactie op stress. Onbewust reageert het lichaam heel direct op signalen uit de omgeving of uit je lijf. Dit houdt in dat je alerter en soms ook angstiger wordt (onderdeel van het verdedigingsmechanisme) en dat daarnaast bepaalde processen in het lichaam meer energie krijgen en andere minder om te zorgen dat je de stressvolle situatie kunt overleven. Over het algemeen kan je stellen dat in geval van stress de processen die te maken hebben met de lange termijn minder energie krijgen en dat processen die te maken hebben met de korte termijn meer energie krijgen. Bijvoorbeeld ‘verteren’ is voor het lichaam op een dergelijk moment niet van levensbelang. Tijdens de vecht-vlucht-reactie krijgt het verteringsstelsel dan ook minder energie. Alertheid is wel van belang en daarom wordt er meer adrenaline en histamine aangemaakt en de hartslag verhoogd.

Laten we wat preciezer kijken wat er allemaal gebeurt wanneer je lichaam met stress te maken krijgt. Wees je ervan bewust dat het lichaam dit onbewust en automatisch in werking zet:

  1. In een stresssituatie verandert er veel in de hormoonhuishouding. Hormonen zijn eigenlijk de energieverdelers van ons lichaam. Op de eerste plaats komen er tijdens de vecht-vlucht-reactie twee van die energieverdelers vrij, de stresshormonen adrenaline en cortisol. a) De adrenaline zorgt voor meer alertheid, spierspanning en agressie. Daarbij zorgen adrenaline en cortisol voor het onttrekken van suikers aan de lever. En de energieopslag in de cellen wordt daardoor minder om direct voor handen te zijn in de bloedbaan.
  2. Een andere vorm van adrenaline, nor-adrenaline, zorgt ervoor dat de hartslag en de bloeddruk omhoog gaan. Hierdoor stroomt het bloed sneller door het lichaam wat het mogelijk maakt om meer glucose (suikers) en zuurstof af te geven, nodig voor het verbrandingsproces in de spieren (die je lichaam immers verwacht te gaan gebruiken om te vechten of te vluchten). De grote spieren van benen en armen krijgen meer energie en de kleine spieren, bijvoorbeeld die van de ogen, minder. De uitdrukking ‘hij kreeg een waas voor zijn ogen’ als iemand kwaad wordt zou je daarmee kunnen verklaren en heeft er dus mee te maken dat de oogspieren verslappen.
  3. De aanmaak van het hormoon histamine wordt door stress verhoogd. Histamine maakt je als het ware alerter voor de omgeving. Dit kun je zien als een stukje dierlijk instinct dat het lichaam gebruikt om de zenuwen meer op scherp te zetten. Zo is je reuk op dat moment, net als bij een dier, scherper.
  4. Het immuunsysteem wordt tijdens stress onderdrukt. Hiervoor zorgt het hormoon cortisol. De functie van het immuunsysteem is om indringers zoals virussen, bacteriën of parasieten te verjagen, afvalstoffen af te voeren of om zieke of veranderende eigen cellen (bijvoorbeeld kankercellen) te bestrijden. Het levert het lichaam op korte termijn veel energie op als die functie op een laag pitje staat!
  5. De bloedstollingsfactor gaat omhoog opdat, mocht je gewond raken, het bloed minder uit de wond stroomt.
  6. Tijdens de stress vertraagt de schildklierwerking die van invloed is op het verteringsproces. Er hoeft daardoor minder energie besteed te worden aan de spijsvertering. Het metabolisme, de vertering, werkt daarom door stress minder goed. Je kunt dan ook door aanhoudende stress behoorlijk aankomen. Vooral het stressvet rond je middel is berucht en helaas het meest ongezond.
  7. De pijngrens is tijdens stress verhoogd. Dit is om te zorgen dat je gewoon ‘doorvecht’ wanneer je ‘gewond raakt’. Pas achteraf, wanneer de stress afneemt, voel je wat de impact is van je ‘verwondingen’ die je hebt opgelopen. Stress he eft daardoor een haast verslavende werking, want het lijkt of je er de pijntjes, de vermoeidheid en het ongemak in het lichaam minder door voelt. Helaas schuif je daarmee het probleem voor je uit.
  8. Je gaat door stress meer zweten. De stress warmt je lichaam op en door te zweten koelt je lichaam weer af. Ook kunnen de afvalstoffen, die door stress vrijkomen, beter afgevoerd worden.
  9. Een van de meest onderschatte effecten van stress is dat je ademhaling zwaarder wordt. Als het een kortdurende stress is, is dat geen probleem. Je lichaam stelt zich er op in dat je je meer zal gaan inspannen en dat er daardoor tijdens extra verbranding in de cellen meer koolzuur aangemaakt zal worden. Om het koolzuurgehalte in het bloed gelijk te houden, mag er dan meer koolzuur uitgeademd worden. Helaas is het zo dat veel mensen tijdens stress nauwelijks bewegen. Toch adem je meer koolzuur uit door de vecht-vluchtreactie, hierdoor verdwijnt er relatief gezien teveel koolzuur uit het bloed. Het probleem wordt nog groter als de stress aanhoudt en het ademhalingscentrum zich op de zwaardere ademhaling gaat instellen.

Op zichzelf is het prachtig dat het lichaam een modus heeft waarin het functioneert om gevaarlijke situaties de baas te kunnen. Wanneer we echter al deze reacties als gevolg van stress in het lichaam bij elkaar optellen, kan je je voorstellen dat er door langdurige stress heel wat schade in het lichaam aangericht kan worden. Als alle bovengenoemde gevolgen van de vecht-vluchtreactie aanhouden zijn dit de mogelijke gevolgen:

  • Omdat adrenaline voor meer alertheid, spierspanning en agressie zorgt, ben je, wanneer stress langer aanhoudt, constant alerter dan nodig en zijn je spieren constant teveel aangespannen. Dit geeft een gevoel van ‘onrust’ of ‘spanning’ in je lijf en er kunnen onder meer slaapproblemen ontstaan.
  • De suikers die onttrokken worden uit de lever en die zorgen voor meer glucose in het bloed maken dat de suikerspiegel sterk op en neer gaat. Je krijgt eerder een trillerig gevoel ‘als je niet snel iets eet’. De behoefte aan iets zoets wordt groter. Door al die suikers moet het hormoon ‘insuline’ dat de bloedsuikers weer kan laten zakken, harder werken. Met zoveel insuline kunnen de cellen op den duur zelfs ongevoelig voor insuline worden, de zogenaamde insulineresistentie. De sterke schommeling van de suikerspiegel kan na enige tijd ook leiden tot hypoglykemie (te lage bloedsuikerwaarde) of zelfs suikerziekte.
  • Door de aanhoudende alertheid die veroorzaakt wordt door het hormoon histamine, kunnen pollen en allergenen voor hooikoorts en allergische reacties zorgen. Vergeet ook niet dat een ademvolume van bijvoorbeeld 12 liter per minuut veel meer pollen in je lichaam brengt dan een ademvolume van 6 liter, je ademt dan immers meer lucht met pollen in en in veel gevallen adem je dit ook nog eens door de mond in waardoor de positieve effecten van het door de neus ademen (zie hoofdstuk ‘door je neus ademen maakt een groot verschil’) achterwege blijven.
  • De constante onderdrukking van het immuunsysteem zorgt ervoor dat virussen, bacteriën of parasieten minder goed bestreden worden. Hierdoor ontstaan makkelijker ontstekingen en chronische klachten aan de luchtwegen en het verteringsstelsel. Er is niet genoeg energie om ziektes te bestrijden en daarom ben je vatbaarder en duurt het herstel na ziekte langer.
  • Hartslag, bloeddruk en de stollingsfactor die door de (nor-) adrenaline omhoog gaan zorgen voor een opgejaagd gevoel en kunnen ‘meehelpen’ je bloeddruk chronisch te verhogen.
  • Doordat de pijngrens is verhoogd ga je makkelijker over je grenzen heen, zowel fysiek als geestelijk. Je blijft maar doorgaan met werken, sporten of zorgen voor anderen terwijl je eigenlijk moe bent en je lichaam al aangeeft dat het genoeg is. Omdat je langer doorgaat dan je eigenlijk aankan, raakt je energiereserve op en verzwakt het hele systeem.
  • Door de chronische hyperventilatie gaat er in de uitademing meer koolzuur verloren dan er in het lichaam wordt aangemaakt. Een tekort aan koolzuur heeft invloed op je zenuwstelsel. Koolzuur maakt zenuwen namelijk rustig. Een te laag koolzuurgehalte in het bloed laat de zenuwen eerder ‘vuren’. Een aanhoudend gevoel van nervositeit kan het gevolg zijn. Bij chronische hyperventilatie zie je daarom ook zenuwprikkelingen die door het hele lichaam voor onaangename sensaties kunnen zorgen.
  • Door de zware ademhaling verdwijnt er als gezegd te veel koolzuur uit het bloed. Hierdoor dreigt het bloed minder zuur te worden. Dat is een groot probleem, de zuurgraad van het bloed moet namelijk onder alle omstandigheden hetzelfde blijven. Daarom gaat je lichaam celzouten ofwel mineralen uitscheiden om de zuurgraad op peil te houden (basisch bicarbonaat wordt afgevoerd via de nieren). Hierdoor kan er een chronisch mineraaltekort ontstaan. Ook dit heeft zijn weerslag op de functionaliteit van de organen. Aanvullen van deze tekorten door middel van supplementen kan zinvol zijn maar zonder het bijstellen van het ademhalingscentrum waardoor het koolzuurgehalte weer gezond wordt, is eigenlijk dweilen met de kraan open.
  • Een vervelend gevolg van aanhoudende stress kan ook zijn dat het stresshormoon cortisol, de regelaar van de stressfuncties in het lichaam, niet meer goed haar werk kan doen. De bijnieren die het moeten aanmaken raken op den duur uitgeput. Je bent dan nog gevoeliger voor stresssituaties en het gevolg is vaak aanhoudende vermoeidheid. Dit komt omdat de bijnieren belangrijk zijn voor de energieregeling in het lichaam. Dat hierdoor ook de werking van de schildklier wordt beïnvloed, wordt weleens over het hoofd gezien (eerst zal het lichaam de bijnieren beschermen door de stofwisseling en dus de schilklier af te remmen. Bij uitputting van de bijnieren gaat de schildklier zelf de stofwisseling proberen op zich te nemen en gaat juist heel hard werken). Er worden dan medicijnen voor een te snelle of te trage schildklier geslikt, terwijl de oorzaak ergens anders ligt. 25% van de vrouwen van 45+ krijgt deze medicatie!
  • En dan komen we bij een van de grootste gevolgen van koolzuurtekort in het bloed, namelijk een verminderde afgifte van zuurstof aan het lichaam.
  • Een te groot ademvolume door aanhoudende stress zorgt voor een constant grotere afvoer van koolzuur ten opzichte van de aanvoer ervan. Koolzuur wordt aangemaakt door lichamelijke activiteit, ofwel bij verbranding. Door die verbranding komt er koolzuur in het lichaam vrij en dit komt in het bloed. Dit koolzuur is belangrijk want het is bepalend voor de zuurstofafgifte vanuit het bloed aan het celweefsel. Door een te groot ademvolume wordt er te veel koolzuur in de uitademing afgevoerd. Hierdoor kan de zuurstof moeilijker vrijkomen uit het bloed omdat een bepaalde mate aan koolzuur in het bloed daarvoor nodig is. Dit staat bekend als het Bohr-effect (ontdekking van C. Bohr 1904). De lagere zuurstofafgifte aan het celweefsel dat hierdoor ontstaat, heeft uiteraard een negatief effect op de werking van organen, hersenen en spieren.

Wanneer je last hebt van (een of meerdere van) bovenstaande klachten of wanneer je sombere gedachten hebt, regelmatig futloos op de bank ligt, angstig bent, paniekaanvallen hebt of zelfs depressieve klachten hebt, denk dan niet meteen dat het ligt aan je ‘instelling’, je ‘persoonlijkheid’ of je ‘verleden’ maar weet dan, dat je lichaam simpelweg vast kan zitten in de vecht-vlucht-reactie en je ademvolume waarschijnlijk te groot is. Dat je als gevolg daarvan een lagere weerstand kunt hebben of chronische klachten aan luchtwegen of het verteringsstelsel. Het is dan verstandig je lichaam de gelegenheid te geven om uit de stress te komen en het ademhalingscentrum te ‘resetten’ naar een gezond ademvolume zodat het lichaam weer kan overschakelen op de ‘normale’ stand. Dat is wat je met de Ademwijzer training aanpakt.

TEST JE ADEMHALING

Zo doe je de test: klik hier

Zit rechtop op een stoel en adem een minuutje rustig door je neus. Knijp na een normale, rustige uitademing je neus dicht en kijk op de secondewijzer. Kijk opnieuw op de secondewijzer zodra je aandrang voelt om weer te ademen en laat je neus los. (Je kunt je ademhaling veel langer stilhouden dan deze eerste aandrang, maar dan moet je na afloop een of meer keren dieper dan normaal ademen)

Uitslag ademtest: klik hier

Uitslag tussen 5 en 15 seconden: je ademvolume is veel te groot en kan voor gezondheidsklachten zorgen.

Uitslag tussen 15 en 25 seconden: je ademvolume is te groot en kan voor gezondheidsklachten zorgen.

Uitslag tussen 25 en 35 seconden: je ademhaling is redelijk op orde maar verbetering is nog wel aan te raden.

Uitslag vanaf 40 seconden: je hebt een gezond ademvolume. Training volgen kan preventief werken.

TEST JE GEZONDHEID

Klik hier voor de gezondheidscheck

[]
1
Step 1

Gezondheidscheck

Geef hieronder je klachten aan

Ademhaling

Energie

Gehoor

Neus en keelpick one!

Huid

Spijsvertering

Spieren

Bloedsomloop

Gewicht

Slapen

Psychisch

Algemene stress factoren

Akkoord privacybeleidPrivacyverklaring: https://www.buteyko-ademtherapie.nl/privacyverklaring/

keyboard_arrow_leftPrevious
Nextkeyboard_arrow_right
""
1

Contactformulier

keyboard_arrow_leftPrevious
Nextkeyboard_arrow_right

ADEMHALING ALS MEDICIJN

ADEMHALING ALS MEDICIJN 

Waarom hebben zoveel mensen te maken met een uit de hand gelopen ademhaling? Het boek beschrijft het verband tussen ademhaling, stress en gezondheid. We leggen uit waarom ademoefeningen vaak niet of averechts werken.Vierde herziene uitgave, €19,90 incl. porto (buiten Nederland €25,90).

'Jullie boek is het beste gezondheidsboek, wat tot dusver op mijn pad kwam. Hartelijk dank voor de energie en kennis, die er in is gestoken.' Anne de Vries

Meer informatie | Bestellen

BLIJF OP DE HOOGTE

error: Content is protected!